پولیپ بینی: علائم، دلایل و روش‌های پیشگیری و بهترین درمان

پولیپ بینی توده‌ای نرم و غیرسرطانی است که در مجرای بینی یا سینوس‌ها رشد می‌کند و می‌تواند باعث مشکلات تنفسی، عدم توانایی بویایی و عفونت شود. این عارضه معمولا خطرناک نیست ولی آگاهی از علائم این بیماری و درمان به موقع از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله، به بررسی علت ایجاد پولیپ بینی، علائم و روش‌های درمان و راه‌های پیشگیری از آن می‌پردازیم تا به شما در مدیریت و رفع این مشکل کمک کنیم.

برای مشاوره با دکتر مسعود راستکاری فرم زیر را تکمیل کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.

پولیپ بینی چیست؟

ممکن است به علت های مختلفی مخاط بینی دچار تورم و یا آسیب شود.در مواردی آسیب و زخم پس از بهبود، برجستگی ایجاد می کند که موجب تشکیل گوشت اضافه می شود. پوشش داخلی سینوس ها نیز به دلایل مختلف ممکن است دچار تورم شود. طولانی شدن این تورم نیز موجب ایجاد گوشت اضافه در این بخش می شود. این گوشت های اضافه، پولیپ بینی و سینوس نامیده می شود.

به نقل از سایت Medlineplus، پولیپ‌های بینی توده های نرم و کیسه‌مانندی هستند که روی پوشش داخلی بینی یا سینوس‌ها ایجاد می‌شوند. این پولیپ‌ها معمولاً در جایی که سینوس‌ها به حفره بینی باز می‌شوند، ظاهر می‌شوند. در حالی که پولیپ‌های کوچک ممکن است مشکلی ایجاد نکنند، پولیپ‌های بزرگ‌تر می‌توانند سینوس‌ها یا راه هوایی بینی را مسدود کرده و باعث مشکلات تنفسی، کاهش یا از دست دادن بویایی و عفونت‌های مکرر شوند. علت دقیق آن‌ها مشخص نیست، اما به نظر می‌رسد که به دلیل التهاب و تورم طولانی‌مدت در بینی ناشی از آلرژی، آسم یا عفونت‌ها رشد می‌کنند.

Nasal polyps are soft, sac-like growths on the lining of the nose or sinuses. They often develop where the sinuses open into the nasal cavity. While small polyps may not cause any problems, larger ones can block the sinuses or nasal airway, leading to breathing difficulties, loss of smell, and frequent infections. The exact cause is unknown, but they seem to grow due to long-term swelling and inflammation in the nose from allergies, asthma, or infections.

منبع: https://medlineplus.gov/

انواع پولیپ بینی

پولیپ‌های بینی توده‌های نرمی هستند که روی پوشش داخلی بینی قرار دارند و یا فضاهای داخل بینی را مسدود می‌­کنند. به تعبیر دیگر پولیپ بینی توده‌های بدون درد در داخل بینی یا نواحی توخالی داخل استخوان‌های صورت هستند. پولیپ‌های کوچک بینی ممکن است شامل علائم نباشند اما توده‌های بزرگتر یا گروه‌های پولیپ بینی می‌توانند بینی را مسدود کنند. در ادامه به علت بوجود آمدن انواع پولیپ بینی می پردازیم و علائم، نشانه ها و درمان هر کدام را بررسی می کنیم.

دکتر مسعود راستکاری، متخصص گوش و حلق و بینی با سابقه بیش از 25 سال در زمینه درمان بیماری های گوش و حلق و بینی از جمله پولیپ بینی مشغول له فعالیت هستند. مطب ایشان در شمال تهران منطقه پاسداران واقع شده است، همچنین در ترکیه و دبی نیز مشغول به فعالیت هستند. برای مشاوره با ایشان جهت عمل بینی می توانید نوبت بگیرید و به آدرس  تهران، پاسداران، بین نیستان دوم و سوم، ساختمان نیستان، ط ۲، واحد۲۱ مراجعه کنید.

همچنین از طریق دسترسی زیر می توانید وارد سایت ماوراطب شوید و به صورت آنلاین مشاوره بگیرید:

علائم پولیپ بینی در خانم ها و آقایان

امکان دارد فردی بدون هیچ علامتی به پولیپ مبتلا باشد و متوجه نشود. معمولا برای پولیپ های کوچک این اتفاق روی می دهد. به طور کلی نشانه ها و علائمی که برای پولیپ بینی می‌توان در نظر گرفت، به شرح زیر است:

• آبریزش بینی زیاد در طول روز؛ در واقع اینکه شما در دوران سرماخوردگی، آبریزش بینی داشته باشید. اهمیت زیادی ندارد، بلکه باید توجه کنید آیا هر روز آبریزش بینی دارید یا خیر.
• در صورتی که به طور دائم از گرفتگی بینی رنج می برید، ممکن است دچار پولیپ شده باشید.
• کاهش حس بویایی و چشایی
• از دیگر نشانه های پولیپ بینی احساس درد زیاد در نواحی سر و صورت است. در این صورت امکان دارد پولیپ شما به نواحی سینوسی نیز آسیب جدی وارد کند.
• دندان درد
• احساس فشار و درد در پیشانی و صورت
• خارش اطراف چشم
• درد در ناحیه فک بالا
• خر و پف کردن در زمان خواب

در صورتی که هر یک از علائم بالا را مشاهده کردید و پس از یک هفته هم درمان نشدید، لازم است نزد یک متخصص خوب مراجعه کنید تا روند درمان را برای شما آغاز نماید.

از کجا بفهمیم پولیپ بینی داریم؟

ممکن است حتی با بررسی علائم سطحی و با نگاه کردن به بینی، پولیپ بینی به راحتی قابل تشخیص نباشد؛ اما اگر به اندازه کافی بزرگ شوند، پزشک ممکن است بتواند آنها را با وسیله ای پزشکی به نام نانوسکوپ ببیند. پولیپ­‌ها فاقد حس عصبی هستند، اما اگر بزرگتر و نزدیکتر به سوراخ بینی بیمار باشند، ممکن است بتوان آنها را با انگشت حس کرد.

پولیپ‌ها می توانند به اندازه‌ای بزرگ شوند که مجاری بینی را مسدود کنند و در نتیجه احتقان مزمن ایجاد شود. لذا بهترین روش تشخیص این عارضه، مراجعه به بهترین جراح بینی است. گرفتگی بینی در شب می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. از جمله این عوامل می‌توان به عفونت تنفسی، آلرژی، پولیپ بینی، هوای خشک، آپنه خواب اشاره کرد. حتی در مواردی وضعیت خواب افراد در زمان دراز کشیدن می‌تواند جریان خون را در سر افزایش دهد که باعث تورم در رگ‌های خونی بینی می‌شود.

علت پولیپ بینی

علت ایجاد شدن پولیپ بینی می تواند متفاوت باشد اما عمده ترین آن ها عبارت است از:

1. عفونت‌های مزمن سینوسی

عفونت‌های مزمن سینوسی از شایع‌ترین دلایل بروز پولیپ‌های بینی هستند. زمانی که سینوس‌ها به طور مداوم تحت تاثیر عفونت‌های باکتریایی یا ویروسی قرار می‌گیرند، التهاب مداوم و تحریک مداوم غشای مخاطی سینوس‌ها می‌تواند باعث رشد و توسعه پولیپ‌ها شود. این پولیپ‌ها معمولاً در داخل سینوس‌ها رشد می‌کنند و به مجاری بینی فشار وارد می‌کنند که باعث انسداد و مشکل در تنفس می‌شود.

2. آلرژی‌ها

آلرژی‌های فصلی و دائمی می‌توانند به التهاب و تورم غشای مخاطی بینی و سینوس‌ها منجر شوند. این التهاب طولانی مدت می‌تواند زمینه‌ساز رشد پولیپ‌های بینی باشد. آلرژن‌ها مانند گرده گل‌ها، گرد و غبار یا موی حیوانات ممکن است باعث تحریک و واکنش‌های آلرژیک شوند که در نهایت منجر به ایجاد پولیپ در بینی می‌گردد.

3. آسم

آسم یک بیماری التهابی مزمن است که مجاری تنفسی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. افرادی که دچار آسم هستند، معمولاً بیشتر در معرض خطر پولیپ‌های بینی قرار دارند. آسم و پولیپ‌های بینی معمولاً به طور همزمان در بیماران مشاهده می‌شوند و این دو بیماری ممکن است با یکدیگر ارتباط متقابل داشته باشند. التهاب موجود در مجاری تنفسی به التهاب بینی و سینوس‌ها منجر می‌شود که شرایط مناسب برای رشد پولیپ‌ها فراهم می‌آورد.

4. اختلالات ایمنی

در برخی از بیماری‌های خودایمنی و اختلالات ایمنی مانند فیبروز کیستیک یا سندرم چرج-استراوس، سیستم ایمنی بدن به طور غیرطبیعی به بافت‌های خود حمله کرده و التهاب ایجاد می‌کند. این التهاب می‌تواند در ناحیه بینی و سینوس‌ها منجر به تشکیل پولیپ‌ها شود. در این اختلالات، سیستم ایمنی بدن به طور مداوم بافت‌ها را تحت تاثیر قرار داده و می‌تواند باعث رشد پولیپ‌های بینی شود.

5. عوامل ژنتیکی

وجود زمینه ژنتیکی در ایجاد پولیپ‌های بینی نقش مهمی دارد. افرادی که در خانواده خود سابقه پولیپ بینی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. ژن‌های خاصی که در واکنش‌های التهابی نقش دارند، می‌توانند زمینه‌ساز رشد پولیپ‌ها در بینی شوند. این مسأله به وضوح نشان می‌دهد که عوامل ژنتیکی به صورت غیرمستقیم در ایجاد پولیپ بینی دخیل هستند.

6. آلودگی هوا

قرار گرفتن در معرض آلودگی‌های محیطی و هوای آلوده نیز می‌تواند یکی از دلایل ایجاد پولیپ‌های بینی باشد. آلودگی‌های شیمیایی و ذرات معلق در هوا می‌توانند باعث تحریک و التهاب مخاط بینی و سینوس‌ها شوند. این نوع التهاب مزمن می‌تواند زمینه‌ساز رشد پولیپ‌های بینی شود. در شهرهای بزرگ و صنعتی که سطح آلودگی هوا بالا است، احتمال بروز این بیماری افزایش می‌یابد.

پولیپ بینی در چه افرادی بیشتر مشاهده می‌شود؟

برخی از افراد به علت های مختلفی بیشتر در معرض ابتلا به پولیپ بینی هستند یعنی به عنوان مثال در حالت کلی زنان بیشتر از مردان به پلیپ بینی مبتلا می شوند. افرادی که سن بالای 40 سال دارند، احتمال ابتلا به پولیپ بیشتر است. برخی از بیماری ها در کودکان مانند سینوزیت مزمن، آسم، اختلالات تنفسی و زکام موجب بروز این مشکل می‌شوند.

درمان پولیپ بینی

بیمار ابتدا توسط یک دکتر متخصص و باتجربه معاینه می شود. معمولا روش های مختلف عکسبرداری مانند سی تی اسکن تجویز می شود تا بتوان ساختمان بینی بیمار را بررسی نمود. سپس پزشک می تواند علت، اندازه پولیپ و میزان رشد آن را تشخیص دهد. با توجه به این اطلاعات هم می تواند نسبت به شروع پروسه درمان پولیپ اقدام نماید.

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد می کنیم: عوارض حرف زدن بعد از عمل بینی

درمان خانگی پولیپ بینی

جراحی پولیپ بینی سریع ترین اقدامی است که بیمار برای برطرف شدن مشکل و راحت شدن مشکلات تنفسی و سایر عوارض ناشی از پولیپ بینی اقدام به انجام آن می‌کند.  از آنجایی که با اطمینان نمی‌­توان به دنبال درمان خانگی این بیماری بود اما با این حال، چندین نکته پزشکی و شیوه زندگی وجود دارد که می‌تواند پولیپ بینی را درمان، کوچک یا از بین ببرد و همچنین احتمال تشکیل بیشتر پولیپ‌ها را کاهش دهد.

مصرف دارو

بسیاری از بیماران هستند که با توجه به پولیپی که در بینی خود دارند پزشک برای آن ها از روش دارو درمانی استفاده می کند. در برخی از مواقع امکان دارد داروهایی که شما استفاده می کنید اندازه پولیپ را کاهش دهد نه اینکه آن را به طور کلی از بین ببرد. البته درمان با دارو یکی از روش های اولیه و ساده است که آن را به عنوان روش قطعی پیشگیری یا رفع پولیپ بینی نمی توان به شمار آورد. زیرا نتیجه ای که شما با استفاده از درمان با دارو دریافت می کنید، دائمی نیست و پس از مدتی بدن نسبت به این داروها نیز خنثی می شود.

الف) اسپری‌های استروئیدی بینی:

• استروئیدهای بینی (مانند فلوتیکازون یا بودزونید) رایج‌ترین و مؤثرترین درمان برای کاهش التهاب و کوچک کردن پولیپ‌ها هستند. این اسپری‌ها به طور مستقیم به مخاط بینی می‌روند و اثر ضد التهابی دارند.
• معمولاً چند هفته یا حتی ماه‌ها نیاز است تا اثرات کامل این داروها مشاهده شود.

ب) قرص‌های استروئیدی:

• اگر پولیپ‌ها بزرگ باشند یا به اسپری‌های استروئیدی پاسخ ندهند، پزشک ممکن است قرص‌های استروئیدی را برای مدت کوتاهی تجویز کند. این داروها می‌توانند التهاب را کاهش دهند، اما به دلیل عوارض جانبی طولانی‌مدت، معمولاً برای مدت کوتاهی استفاده می‌شوند.

ج) آنتی‌هیستامین‌ها:

• اگر پولیپ بینی به دلیل آلرژی‌ها ایجاد شده باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد آلرژی (آنتی‌هیستامین‌ها) را توصیه کند تا علائم آلرژیک کنترل شوند.

د) درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها:

• در صورتی که پولیپ‌ها به دلیل عفونت‌های مزمن سینوسی ایجاد شده باشند، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک‌ها را برای درمان عفونت تجویز کند.

شستشوی بینی

• شستشوی بینی با محلول سالین می‌تواند به پاکسازی مخاط بینی و سینوس‌ها کمک کند و علائم پولیپ‌ها را کاهش دهد.
• استفاده از دستگاه‌های شستشوی بینی مانند نتی پات یا اسپری‌های سالین می‌تواند در کاهش انسداد بینی و بهبود تنفس مؤثر باشد.

جراحی پولیپ بینی

بیشترین دردسرهای ناشی از پولیپ بینی در زمان خواب و استراحت بروز می‌یابد و از آنجایی که بیماران نمی‌توانند از طریق بینی نفس بکشند، هنگام خواب تنفس دهانی دارند که باعث ایجاد صدای خروپف می‌شود. همچنین پولیپ بینی باعث احساس پری یا انسداد در سینوس‌ها می‌شود.

اگر بیمار مبتلا به پولیپ بینی از طریق روش‌های درمان خانگی و مصرف داروهای گیاهی درمان نیافت، جراحی پولیپ بینی بهترین روش رهایی از بی‌قراری‌های هنگام خواب و رسیدن به یک تنفس راحت در هنگام خواب خواهد شد. عمل پولیپ بینی اگرچه فرآیند اتاق عمل و بیهوشی را با خود به همراه دارد اما بهترین و کامل‌ترین روش برای درمان قطعی و دائمی پولیپ بینی است.

در صورتی که پولیپ بینی با درمان های دارویی بهبود یابد نیاز به جراحی نیست اما در صورتی که به هر علت درمان دارویی کافی نباشد از روش های دیگر مانند آندوسکوپی سینوس و جراحی پولیپ بینی استفاده می شود.

جراحی پولیپ بینی با دکتر مسعود راستکاری

چنانچه علت و علائم را بررسی کردید و اطمینان پیدا کردید که مبتلا به پولیپ بینی هستید و یا علائم آن را مشاهده نمودید، با دکتر مسعود راستکاری مشورت نمایید و تحت درمان قرار بگیرید. هرچه سریعتر این پروسه را آغاز کنید، احتمال موفقیت آمیز بودن آن نیز بیشتر است. گاها برخی افراد نیاز به جراحی پولیپ بینی ندارند و با برخی از داروهای موجود در داروخانه ها که مخصوص پیشگیری از پیشرفت پولیپ بینی هستند نیز مشکلشان حل شود اما برخی از متخصصین این مسائل را برای اشخاص بیان نمی‌کنند. دکتر مسعود راستکاری به طور دلسوزانه با بیماران در مورد پولیپ بینی صحبت می‌کند و مشاوره و راهنمایی لازم را ارائه می‌دهد.

آیا جلوگیری از پولیپ بینی امکان پذیر است؟

ایجاد و علت بروز پولیپ بینی بطور معمول دست ما نیست و نمی‌توان از بروز آن جلوگیری کرد؛ اما با این حال، پزشکان متخصص معتقد هستند که اسپری‌های بینی، آنتی‌هیستامین‌ها و تزریق‌های آلرژی ممکن است به جلوگیری از پولیپ‌هایی که راه هوایی افراد را مسدود می‌کنند، کمک کند.

روش های پیشگیری از پیشرفت پولیپ

درمان‌های جدیدتر مانند روش تزریقی با آنتی‌بادی‌های ضد IGE وجود دارند که ممکن است به جلوگیری از عود و پیشرفت بیشتر پولیپ بینی کمک کند. درمان فوری عفونت سینوسی نیز ممکن است به خوبی مانع از پیشرفت این بیماری شود. دوری کردن از شرایطی که محرک بینی را افزایش می دهد مانند گرد و غبار، دودهای شیمیایی، دود سیگار و … تا حدودی در این امر موثر است. افرادی که در منزل خود از دستگاه بخور به طور مداوم استفاده می‌کنند، کمتر به پولیپ بینی دچار می‌شوند.

لازم است بدانیم با وجود اینکه پولیپ‌های بینی تهدیدی برای زندگی نیستند اما اگر درمان نشوند در نهایت می‌توانند به اندازه‌ای بزرگ شوند که منجر به سایر بیماری‌­های عفونی و تنفسی شده و آسیب‌های جدی به بدن وارد کنند. علت این مورد انسداد مداوم راه‌های هوایی و تنفسی است.

نتیجه گیری

پولیپ بینی یک مشکل شایع است که می‌تواند زندگی روزمره افراد را مختل کند. درمان به موقع و مدیریت علائم می‌تواند به کاهش تاثیرات آن کمک کند. در صورتی که علائم طولانی‌مدت یا شدید باشد، مشاوره با پزشک متخصص (ENT) برای درمان مناسب ضروری است.

سوالات متداول پولیپ بینی